Pytanie o możliwość wzięcia urlopu wypoczynkowego „na godziny” pojawia się często, zwłaszcza gdy pracownik chce załatwić prywatną sprawę zajmującą tylko część dnia. Warto jednak wiedzieć, że polskie prawo pracy traktuje urlop wypoczynkowy przede wszystkim jako uprawnienie służące realnemu regenerowaniu sił, a nie jako elastyczną pulę godzin do dowolnego wykorzystywania. Poniżej wyjaśniamy, kiedy urlop na godziny jest dopuszczalny, a kiedy nie.

Urlop wypoczynkowy co do zasady udzielany jest na pełne dni pracy, ma on służyć odpoczynkowi, a zgodnie art. 162 kodeksu pracy przewiduje, że przy podziale urlopu na części przynajmniej jedna z nich powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Przepisy nie przewidują swobodnego „wykorzystywania urlopu na godziny” w dowolnym momencie.

Zgodnie z art. 154² kodeksu pracy:

• §  1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.
• §  2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.
• §  3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.
• §  4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.

Kiedy urlop na godziny jest możliwy?

Istotny jest § 4. Pracownik może otrzymać urlop na część dnia (np. na kilka godzin) wyłącznie w sytuacji, gdy pozostała mu „końcówka” urlopu mniejsza niż wymiar czasu pracy przypadający na dany dzień. Nie jest to zatem uprawnienie do dowolnego dysponowania urlopem godzinowo, lecz mechanizm rozliczenia resztki puli urlopowej.

Przykład

Pracownikowi pozostały 2 dni urlopu, czyli 16 godzin. Składa wniosek na dwa dni, w których zgodnie z harmonogramem pracuje 6 i 8 godzin (razem 14 godzin). Pracodawca udzieli 14 godzin urlopu, a pozostałe 2 godziny pracownik może wykorzystać w innym, wybranym dniu.

Ważne!

Sam pracownik nie decyduje o „rozdrobnieniu” całego urlopu na godziny. Urlop na część dnia pojawia się głównie przy rozliczaniu ostatnich godzin puli lub w równoważnym systemie czasu pracy, gdzie dobowy wymiar bywa dłuższy niż 8 godzin, a pula liczona jest w godzinach.

Urlop wypoczynkowy „na godziny” jest możliwy jedynie jako wyjątek wynikający z art. 154² § 4 kodeksu pracy, czyli w sytuacji, gdy pozostała część urlopu jest niższa niż dobowy wymiar czasu pracy w danym dniu. Poza tym przypadkiem urlopu udziela się na pełne dni pracy. Pracownik nie ma więc swobody w dzieleniu całej puli urlopowej na pojedyncze godziny, a mechanizm ten służy wyłącznie rozliczeniu „końcówki” niewykorzystanego urlopu. Osoby, którym zależy na kilkugodzinnych nieobecnościach w innych celach, powinny rozważyć inne rozwiązania, takie jak wyjście prywatne odpracowywane w uzgodnieniu z pracodawcą.

Autorką artykułu jest Katarzyna Adamczyk – dyrektor procesów kadrowo-płacowych, Impel Business Solutions sp. z o.o.